Kiraz Deresi'nin 23 yıllık akım verisinde azalma eğilimi saptandı

Marmara Havzası'ndaki Göksu, Kiraz ve Kocabaş derelerinin akımlarını inceleyen bilimsel çalışma, Kiraz Deresi'nde azalma eğilimi bulunduğunu ortaya koydu. Fatih Şevgin'in hazırladığı "Marmara Havzasına Ait Akımların İstatistiksel Yöntemlerle Hesaplanması" başlıklı makale, Muş Alparslan Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi'nin 14. cilt, 1. sayısında 27 Haziran 2026'da yayımlandı. Çalışma, Kocaeli ve İstanbul'un su kaynakları açısından önem taşıyan havzayı 1997-2019 yıllarını kapsayan 23 yıllık veriyle ele alıyor.

Hangi veriler, hangi yöntemlerle incelendi?

Araştırmada Meteoroloji Genel Müdürlüğü ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden alınan ölçümler kullanıldı. Kocaeli ve İstanbul'daki meteoroloji istasyonlarının aylık ortalama sıcaklık ve aylık toplam yağış değerleri, üç derenin aylık akım kayıtlarıyla doğrusal regresyon yoluyla karşılaştırıldı. Eğilimlerin başlangıç yılları Mann-Kendall ve Spearman'ın Rho testleriyle, eğimin büyüklüğü ise Şen yöntemiyle hesaplandı.

Kiraz'da azalma, Kocabaş'ta artış

Makalenin sonuçlarına göre Kiraz Deresi'nin akımında anlamlı bir azalma eğilimi var. Çalışmanın ayrıntılarına ilişkin aktarılanlara göre azalma ocak, şubat, mart, eylül, ekim, kasım ve aralık aylarında görüldü; bu da özellikle sonbahar ve kış dönemine işaret ediyor. Eğilimin başlangıcı ocak, şubat ve mart için 1997, ekim, kasım ve aralık için 1999, eylül için 2014 olarak belirtildi. Bulgular, derenin bu aylarda kuruduğu anlamına gelmiyor; yalnızca 1997-2019 arasında aynı aylara ait akım değerlerinin zaman içindeki istatistiksel değişimini gösteriyor.

Kocabaş Deresi'nde ise artış eğilimi bildirildi. Göksu Deresi'nin akımlarında incelenen dönem boyunca anlamlı bir uzun dönemli artış ya da azalış belirlenmedi. Regresyon analizinde Kocaeli'de ölçülen yağışla Göksu Deresi'nin akımı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu. Anlamlılık değeri 0,011 olarak hesaplandı ve ilişkinin yönü negatif çıktı. Diğer bağımsız değişkenlerin etkisi anlamlı bulunmadı.

Bölgedeki su gündemi

Çalışma, Kocaeli'nin yakın dönemdeki su gündemiyle birlikte okunabilir. Yuvacık Barajı'nda doluluk Ekim sonunda yüzde 80'e gerilemişti. Meteorolojinin verilerine göre ise 1-5 Kasım arasında yağış bekleniyor ve sıcaklık düşecek. Makale bir akademik değerlendirme niteliğinde olduğundan çalışmayla ilgili kurumlardan resmî bir açıklama gelmedi.

Kentte günlük su ve elektrik planlamasını etkileyen su ve elektrik kesintilerini izleyebilir, kentin öne çıkan diğer başlıklarına Gündem sayfasından ulaşabilirsiniz. Su kaynaklarına ilişkin kararların alındığı yerel yönetim haberleri de ayrı bölümde yer alıyor.